Διονύσης Καραθανάσης (ηθοποιός, σκηνοθέτης)

6605 dionysis karathanasis ithopoios skinothetis

Μετάφρασε, σκηνοθετεί και παίζει στην παράσταση του έργου «Crave» (Λαχταρώ) που ανεβαίνει στη σκηνή από την ομάδα τέχνης Oberon στο Θέατρο Αυλαία από Δευτέρα 12 Ιανουαρίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη και για 8 παραστάσεις. O Διονύσης Καραθανάσης μίλησε στον Σωτήρη Ζήκο.

Ποια είναι τα πρόσωπα και το θέμα αυτού του κειμένου; Στο «Crave» υπάρχουν 4 πρόσωπα, A, B, C, M. Δεν έχουν χαρακτηριστικά, δεν προσδιορίζονται από την Kane. Θα μπορούσε να είναι ο καθένας από μας, από τους ανθρώπους που βλέπουμε να περπατούν δίπλα μας. Το θέμα του «Crave» είναι η σκληρότητα του έρωτα και η απώλειά του. Ο εγκλωβισμός στο ολοκληρωτικό συναίσθημα του έρωτα, στην απουσία της ανθρώπινης επικοινωνίας, τον πόνο που προκαλεί, τη σκληρότητά του, την καταστροφή αλλά και η ελπίδα, το απόλυτο δόσιμο και η ανιδιοτέλεια στο σύντροφο.

Νομίζω ότι το «Crave» δεν θεωρείται ένα ολοκληρωμένο έργο, όπως τα «Blasted» (1995), «Φαίδρας Έρως» (1996), «Καθαροί πια» (1998) και το «4.48 Psychosis»… Το «Crave» και το «4.48 Psychosis» είναι τα δύο τελευταία έργα που έγραψε η Sarah Kane διανύοντας δυο ταραγμένα χρόνια, πριν δώσει τέλος στη ζωή της. Είναι περισσότερο σκέψεις και σημειώσεις της πάνω στον έρωτα και την ασθένεια. Έπασχε από βαριάς μορφής κατάθλιψη και συχνά έμπαινε σε ψυχιατρική κλινική προκειμένου να παρακολουθηθεί. Το «Crave» έχει μια πολύ ανοιχτή φόρμα γραφής όπου ο καθένας μπορεί να δώσει τη δική του “ανάγνωση”. Δεν ακολουθεί μια εξέλιξη ιστορίας, δεν υπάρχουν χαρακτηριστικά στους ρόλους. Πρόκειται για σπαράγματα ανθρώπινων σκέψεων, ενδοσκόπηση στις ταραγμένες ψυχές και φωτισμός σε έντονες ερωτικές καταστάσεις.

Λόγω της απουσίας βίας δεν αποτελεί ένα χαρακτηριστικό του «In – yer – face» θεάτρου; To «Crave» είναι το μοναδικό έργο της Kane όπου η βία απουσιάζει, είτε στις σκηνικές οδηγίες είτε στη δράση του έργου. Η Sarah Kane κατατάχτηκε στους συγγραφείς της δεκαετίας του ΄90 που έγραφα θέατρο για να ταρακουνήσουν το θεατή. Η βία δεν είναι μόνο η σωματική αλλά και η ψυχολογική. Στο «Crave» υπάρχουν αρκετά κομμάτια που μπορούν να θεωρηθούν βίαια, όπως η περιγραφή ενός περιστατικού παιδεραστίας στο οποίο ο ίδιος ο πατέρας εκδίδει την κόρη του.

Ποια είναι η ιδιαιτερότητα της μετάφρασης και της σκηνοθεσίας σε αυτήν την παράσταση; Το πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά είναι ποιητικό. Ο λόγος της Kane λιτός και ουσιαστικός, χωρίς ίχνος λυρισμού, μπαίνει κατευθείαν στην ουσία. Θέλησα να αποδώσω αυτήν τη λιτότητα και στα Ελληνικά προσπαθώντας ταυτόχρονα να γειώσω το λόγο και να τον κάνω καθημερινό και σύγχρονο με εκφράσεις οικείες σε όλους μας. Στο έργο αυτό, θεωρώ ότι η Kane έχει γράψει το πιο ερωτικό ποίημα που έχει γραφεί. Ήταν πολύ δύσκολο να μπορέσω να μεταφράσω και να αποδώσω στα ελληνικά τη μουσικότητα του λόγου και την λιτότητα των λέξεων προκειμένου να φανεί ο χείμαρρος των συναισθημάτων που περικλείουν για έναν ερωτευμένο άνθρωπο οι απλές λέξεις. Ένα κομμάτι του έργου όπου το άλλαξα. Στο πρωτότυπο ο  ερωτικός μονόλογος λέγεται από έναν χαρακτήρα τον Α. στη δική μου εκδοχή ο μονόλογος αυτός αφορά σε όλους τους χαρακτήρες γιατί θεωρώ ότι ο έρωτας είναι κομμάτι όλων μας. Η δοτικότητα και η ανιδιοτέλεια στον έρωτα πρέπει να μας κατακλύζει. Οπότε και στην παράσταση θέλησα να το μοιραστώ όλα αυτό  με τους θεατές και να τους απευθύνουμε από σκηνής το ερωτικό αυτό ποίημα κατά πρόσωπο.  

Νομίζω ότι την προηγούμενη χρονιά στην Αθήνα όλο και κάπου παιζόταν κάποιο έργο της Σάρα Κέιν. Όντως, την προηγούμενη χρονιά, αλλά και αυτήν, παίζονται έργα της Sarah Kane. Δεν ξέρω αν είναι τυχαίο το γεγονός ή αν οι συνθήκες και η σκληρότητα της πραγματικότητάς μας τα τελευταία χρόνια το επέβαλαν. Το έργο της Kane έχει φανατικούς θεατές σε όλον τον κόσμο και στη χώρα μας. Έχει μια οικουμενικότητα και η προσέγγισή του είναι τόσο ανοιχτή και ελεύθερη που μπορεί να προσαρμοστεί σε όλες τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες. Αν και την εποχή που διανύουμε λίγο πολύ η παγκόσμια κατάσταση και η κρίση των αξιών είναι ίδια.

Πες μας για την ομάδα Oberon. Η ομάδα τέχνης Oberon δημιουργήθηκε το 2009, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Είμαστε άνθρωποι που μιλάμε την ίδια γλώσσα. Έχουμε κοινές ανησυχίες, κοινά βιώματα και κοινές θεατρικέ αξίες. Μας ενδιαφέρει και έχουμε ασχοληθεί με κείμενα που μιλάνε στην ουσία της κοινωνίας μας. Θεατρικοί συγγραφείς και ποιητές που μας ταρακούνησαν και θελήσαμε να δώσουμε μια απάντηση στα ερωτήματα που μας έθεσαν και μας θέτουν τα κείμενά τους. Διαλέγουμε δύσκολα, κατά πολλούς, κείμενα και καταθέτουμε την αλήθεια μας και την πρότασή μας πάνω σε αυτά. Με λιτά μέσα και αισθητική που απευθύνεται σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που αγαπούν τις τέχνες, το θέατρο και την ελεύθερη έκφραση.

Διαβάστε περισσότερα για την παράσταση «Crave» στο Θέατρο Αυλαία ΕΔΩ